8-Ball
De algemene regels zijn van toepassing, behalve wanneer
die in tegenspraak zijn met onderstaande regels
4.1
Doel van het spel
Eight ball is een 'aankondigingsspel' dat gespeeld wordt
met één witte speelbal en vijftien genummerde ballen. De ene speler moet de
ballen 1 tot en met 7 (de volle ballen) potten, terwijl de andere speler de
ballen 9 tot en met 15 (de gestreepte ballen) moet potten. Wanneer een speler
alle genummerde ballen van zijn eigen serie gepot heeft, mag hij proberen de
8-bal te potten. De speler die daar als eerste in een geldige stoot in slaagt,
wint het spel.
4.2
Aankondigen
Voor de hand liggende ballen en pockets moeten niet
aangekondigd worden. Als het voor hem niet duidelijk is, heeft de tegenspeler
echter steeds het recht om te vragen welke bal en pocket gespeeld gaan worden.
Stoten via banden en combinatiestoten worden niet als voor de hand liggend
beschouwd en moeten steeds aangekondigd te worden. Bij het aankondigen is het
nooit nodig om eventueel te raken banden, combinaties en iets van dien aard te
vermelden.
Ballen die gepot worden in een stoot waarin een foul
gemaakt werd, blijven gepot ongeacht van welke speler ze zijn. (Let op bij van
tafel gespeelde ballen! Zie ook regel 4.18)
Bij de openingsstoot moet niet aangekondigd worden.
Indien de openende speler bij de break op geldige wijze één of meer genummerde
ballen pot, mag hij verder spelen.
4.3
De openingsconfiguratie
De ballen worden in de vorm van een driehoek op de tafel
gelegd, met de topbal van de driehoek op het voetpunt. De 8-bal is de middelste
uit de rij van 3 ballen. De beide buitenste ballen van de achterste rij zijn van
een verschillende soort: de ene vol, de andere gestreept.
4.4
Breaken door winnaar
De winnaar van de 'lag' (zie regel 3.6) kiest of hij zelf
breakt of dat hij de tegenspeler laat openen. Tijdens een wedstrijd breakt de
speler die een game gewonnen heeft.
4.5
Jump- en masseerfouls
Het is een foul als de speelbal bij een poging tot
jumpshot over of masseren of draaien rond een niet legale tussenliggende bal,
die bal als eerste raakt.
4.6
De geldige break
Om geldig te breaken, moet de openende speler (met de
speelbal in de hand achter de hoofdlijn):
1. één of meerdere ballen potten, of
2. minstens vier genummerde ballen een band laten raken.
Slaagt hij er niet in om geldig te breaken, dan maakt hij
een foul en krijgt de tegenspeler de keuze:
1. de positie aanvaarden en zelf verder spelen of
2. de ballen opnieuw laten opleggen en dan kiezen wie
breakt: hijzelf of zijn tegenspeler.
4.7
De speelbal potten bij de break
Als bij de break de speelbal wordt gepot,
1. blijven alle gepotte ballen gepot (behalve de 8-bal:
zie regel 4.9),
2. is het een foul en
3. is de tafel open.
De inkomende speler krijgt de speelbal in de hand achter
de hoofdlijn met alle bijhorende bepalingen (zie regels 3.10, 3.16, 3.39 en
3.40).
4.8
Genummerde ballen van de tafel spelen bij de break
Als een speler bij de break een genummerde bal van tafel
laat afspringen, dan is dat een foul en heeft de inkomende speler de keuze:
1. de positie aanvaarden en zelf verder spelen of
2. de speelbal in de hand achter de hoofdlijn nemen.
4.9
De 8-bal potten bij de break
Wanneer bij de break de 8-bal wordt gepot, heeft de
openende speler de keuze:
1. de ballen opnieuw laten opleggen en zelf opnieuw te
breaken of
2. de 8-bal respotten en verder spelen.
Als tegelijk met de 8-bal ook de speelbal gepot wordt,
mag de inkomende speler kiezen:
1. de ballen opnieuw laten opleggen en breaken of
2. de 8-bal respotten en verder spelen met de speelbal in
de hand achter de hoofdlijn.
4.10
De open tafel
De tafel is open zolang niet vaststaat welke speler met
welke serie (volle of gestreepte ballen) speelt. Bij een open tafel mag men als
eerste een volle bal raken om een gestreepte bal te potten en vice versa. De
tafel is steeds open na de break. Bij een open tafel is het toegestaan om een
volle of gestreepte bal als eerste te raken om een bal te potten, is het echter
de 8-bal die als eerste geraakt wordt dan
1. verliest de speler zijn beurt, en krijgt de
inkomende speler ball in hand
2. blijven alle gepotte ballen gepot en
3. blijft de tafel open.
Op een open tafel blijven alle ongeldig gepotte ballen
gepot.
4.11
Keuze van de serie
De keuze van de serie gebeurt nooit bij de break, zelfs
niet als daarin ballen gepot worden. Onmiddellijk na de break is de tafel altijd
open (zie regel 4.10). De keuze staat vast vanaf de eerste geldig gepotte bal
(zie regel 4.12).
4.12
De geldige stoot
Bij iedere stoot (behalve bij de break en bij een open
tafel) moet de speelbal eerst een bal van de eigen serie raken waarna
1. een genummerde bal gepot moet worden of
2. de speelbal danwel een genummerde bal een band moet
raken.
Let op! Het is toegestaan om de speelbal tegen een band
te spelen voordat een genummerde bal geraakt wordt, na het contact met de
genummerde bal moet echter nog steeds een (genummerde) bal gepot of tegen een
band gespeeld worden. Gebeurt dit niet, dan maakt men een foul.
4.13
Het safety-shot
Vanuit tactisch oogpunt kan een speler er voor kiezen om
een bal te potten en toch niet aan beurt te blijven. Hij kan dit doen door een
safety aan te kondigen, een safety is een geldige stoot. Als een speler een
safety wil uitvoeren op een voor de hand liggende bal, dan moet hij dat vooraf
aankondigen. Doet hij dat niet en pot hij in de stoot één of meerdere ballen
van zijn eigen serie, dan moet de speler zelf verder spelen. Alle ballen die bij
een safety gepot worden blijven gepot.
4.14
Het scoren
Een speler mag verder spelen tot hij er niet meer in
slaagt om op geldige wijze een bal van zijn eigen serie te potten. Wanneer een
speler alle ballen van zijn serie gepot heeft, speelt hij om de 8-bal te potten.
4.15
Straf voor een foul
Na een foul krijgt de tegenspeler de speelbal in de hand
over de gehele tafel. Enkel bij fouls op de break krijgt hij de speelbal in de
hand achter de hoofdlijn. Deze regel voorkomt het maken van opzettelijke fouls
om de tegenspeler nadeel te bezorgen.
Met de speelbal in de hand mag een speler zijn hand of
ieder deel van de keu (de pomerans inbegrepen) gebruiken om de speelbal te
plaatsen. Bij die plaatsing telt iedere voorwaartse stootbeweging waarbij de
speelbal geraakt wordt en die niet resulteert in een geldige stoot als een foul
(zie ook regel 3.40).
4.16
Combinatiestoten
Combinatiestoten zijn toegestaan. De 8-bal mag echter
niet als eerste geraakt worden als de tafel niet meer open is en de speler nog
ballen van zijn serie op tafel heeft liggen.
4.17
Ongeldig gepotte ballen
Een ongeldig gepotte bal is een bal die gepot wordt
1. in een stoot waarin een foul gemaakt wordt,
2. in een andere dan de aangekondigde pocket,
3. die niet aangekondigd is of
4. in een safetystoot.
Ongeldig gepotte ballen blijven gepot.
4.18
Genummerde ballen van tafel spelen
Worden er genummerde ballen van tafel gespeeld, dan is
dat een foul en gaat de beurt over naar de tegenspeler. Is het de 8-bal die van
de tafel gespeeld wordt, dan verliest men het spel.
4.19
Foul op de 8-bal
Maakt men bij het spelen op de 8-bal een foul maar wordt
de 8-bal niet gepot of van tafel gespeeld, dan is dat een gewone foul en géén
verlies van game. De inkomende speler krijgt de bal in de hand. Speelt men de
8-bal weg tijdens een foul, dan resulteert dit in verlies van game (zie regel
4.20).
4.20
Verlies van game
In de volgende gevallen verliest men het spel:
1. een foul maken bij het potten van de 8-bal (behalve
bij de break, zie regel 4.9)
2. de 8-bal potten in dezelfde stoot als die waarin de
laatste van zijn serie gepot wordt
3. de 8-bal van tafel spelen
4. de 8-bal potten in een andere dan de aangekondigde
pocket
5. de 8-bal potten wanneer er nog genummerde ballen van
de eigen serie op tafel liggen.
4.21
Patstelling
Als, na drie opeenvolgende beurten aan de tafel door
iedere speler (in totaal dus 6 beurten) met nog slechts twee genummerde ballen
en de 8-bal op tafel, in de ogen van de scheidsrechter (of van beide spelers als
er geen scheidsrechter aanwezig is) geen van beide spelers nog poogt om het spel
te winnen omdat het anders hoogstwaarschijnlijk zou leiden tot het spelverlies,
dan worden de ballen opnieuw opgelegd en breakt de openende speler van de
pathangende game opnieuw.
Let op! Drie opeenvolgende fouls door eenzelfde speler
resulteren niet in verlies van game.